Endoskopia migdałka gardłowego

Endoskopia Migdałka Gardłowego u dzieci

Współcześnie jednym z podstawowych ambulatoryjnych badań diagnostycznych w otolaryngologii jest endoskopia górnych dróg oddechowych wykonywana za pomocą giętkich fiberoskopów. Badanie to stanowi już złoty standard w ocenie górnych dróg oddechowych, w tym w szczególności w ocenie migdałka gardłowego i krtani u dzieci.

Dzięki postępowi technologicznemu dostępne obecnie na rynku fiberoskopy mają nawet 2.1 mm grubości, co umożliwia badanie dzieci w każdym wieku, bez poświęcenia jakości obrazu. Większość dostępnych współcześnie endoskopów wykonanych jest w technice „chip-on-tip”, w której kamera zlokalizowana jest na czubku wziernika i oświetlona za pomocą diod LED. Kamera następnie podłączana jest do zewnętrznego procesora obrazu, lub bezpośrednio do komputera za pomocą portu USB, co umożliwia archiwizację danych oraz porównywanie obrazów między wizytami.

Wykonywanie badania fiberoskopowego u dzieci wiąże się z pewną specyfiką, dzieciom starszym należy wytłumaczyć na czym polega badanie, zaciekawić je obrazem z kamery i umożliwić podgląd na monitorze. Badanie może być wykonane w znieczuleniu miejscowym lidokainą, do czego zalecane są preparaty w żelu, który aplikujemy dziecku do nosa 5 minut przed badaniem. Nie zaleca się stosowania bardziej stężonych postaci lidokainy np. w rozpylanym 10% aerozolu, znanym z badań endoskopowych u dorosłych. Do badania dzieci poniżej 2 roku życia warto zastosować sam żel nawilżający bez substancji aktywnej. U dzieci z nasilonym obrzękiem śluzówki nosa warto również przed badaniem zastosować preparat obkurczający w postaci kropli donosowych, tak, aby uzyskać jak najmniejszy kontakt z błonami śluzowymi pacjenta i powodować najmniejszy możliwy dyskomfort dla małego pacjenta. Komfort pacjenta zależy od wielu czynników, ale niewątpliwie jednym z najważniejszych pozostaje średnica wziernika fiberoskopu. Do badań dzieci rekomendowane są wzierniki poniżej 3.4 mm średnicy, w szczególności zaś wzierniki w przedziale 2-2.5mm. Różnica 1 mm zdaje się niewielka, jednak redukcja rozmiaru fiberoskopu znacząco wpływa na podniesienie komfortu badania pacjenta oraz komfortu opiekunów dziecka. Co więcej, dziecko współpracujące w badaniu pozwoli nam przeprowadzić dokładniejsze badanie z oceną kluczowych struktur.

W badaniu fiberoskopowym dzieci najczęściej skupiamy się na ocenie migdałka gardłowego. Kluczowe jest określenie objętości nosogardła zajętej przez migdałek gardłowy. W Praktyce klinicznej najczęściej spotyka się określenie powierzchni przekroju nozdrzy tylnych przysłoniętych przez migdałek gardłowy w ułamku (np. 2/3) lub jako procent. Aby badanie było powtarzalne, zaleca się określanie rozmiaru migdałka w relacji do otaczających go struktur anatomicznych, co przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Zmodyfikowana skala oceny przerostu migdałka gardłowego w stosunku do okolicznych struktur anatomicznych (za Liu i wsp. 2021).

Autor: dr hab. n. med. Oskar Rosiak, prof. Instytutu